İnme ve Kalp Krizinde Trombolitik Tedavi

Lizis nedir?

Lizis veya lizis tedavisi (tromboliz), ilaçla birlikte bir damardaki kan pıhtılarının çözülmesini içerir.

Bu, kan pıhtısının oluştuğu yerde (tromboz) meydana gelebilir veya pıhtı kan dolaşımıyla birlikte taşınarak vasküler sistemin başka bir yerindeki kan akışını daraltır veya bloke eder (embolizm). Örneğin bacağın alt kısmında oluşan bir trombüs gevşeyip pulmoner emboliye, yani akciğerdeki bir damarın tıkanmasına neden olabilir.

Lizis işlemini ne zaman yapıyorsunuz?

Lizis tedavisi şu şekilde gerçekleştirilir:

  • akut periferik damar tıkanıklığı (örneğin bacakta)
  • akut miyokard enfarktüsü (akut miyokard enfarktüsü)
  • iskemik inme
  • Kronik periferik arteriyel tıkayıcı hastalık (“sigara içen bacağı” veya “vitrin alışverişçisi hastalığı” olarak adlandırılır)
  • pulmoner emboli

Lizis başlamadan önce geçen her dakika, yetersiz beslenen dokuların daha fazlasının ölmesine neden olur. Bu nedenle akut tedavinin başlatılması için belirli zaman pencereleri belirlenir. Lizis tedavisine çok geç başlanırsa pıhtı ilaçla zor çözülebilir.

Lizis sırasında ne yapılır?

Doktor, ya doğrudan kan pıhtısını parçalayan ya da vücudun kendi parçalayıcı enzimlerini (plazminojen) aktive eden ilaçları venöz erişim yoluyla uygular. Vakaların yarısından fazlasında tıkalı damar 90 dakika içinde bu şekilde yeniden açılır.

  • Asetilsalisilik asit (ASA), kanda trombositlerin (trombositlerin) birikmesini ve dolayısıyla kan pıhtısının genişlemesini önler. Dolayısıyla doku hasarı sınırlıdır.
  • Heparin kanın pıhtılaşma sistemine müdahale ederek trombüsün büyümesini engeller.

Bu anjiyoplasti türünde tıkalı koroner damarı genişletmek için balon kateter adı verilen bir kateter kullanılır. Ancak yakınlarda bu işlemin uygulanabileceği bir kardiyoloji merkezinin bulunması ön koşuldur. Eğer böyle bir merkez 90 dakikadan daha uzaktaysa, yerinde erken lizis tedavisi başlatılmalıdır.

Lizisin riskleri nelerdir?

Lizis sonrası nelere dikkat etmem gerekiyor?

Miyokard enfarktüsünün başarılı trombolitik tedavisinden sonra sıklıkla kardiyak aritmiler ortaya çıkar. Bu nedenle hastalar lizis sonrasında sıkı bir şekilde izlenir.