Sintigrafi: Tanımı, Tıbbi Nedenleri, Prosedürü

Sintigrafi nedir?

Sintigrafi nükleer tıp alanından bir inceleme yöntemidir: Hastaya tanı amaçlı ilaç olarak düşük düzeyli radyoaktif maddeler enjekte edilir. Bu sözde radyofarmasötiklerin iki türü vardır:

  • Bazı radyoaktif maddeler doğrudan uygulanır. Bu tür radyonüklidlerin bir örneği, öncelikle tiroid bezine göç eden radyoaktif iyottur.

Hedef dokuda radyofarmasötik özellikle metabolik aktivitenin yüksek olduğu ve kan dolaşımının iyi olduğu bölgelerde birikmektedir. Özel bir kamera (gama kamerası) tarafından ölçülen gama ışınları adı verilen ışınları yayarak bozunur. Daha sonra bir bilgisayar incelenen vücut bölgesinin bir görüntüsünü (sintigram) hesaplar.

Sintigrafi yardımıyla kemikler, tiroid bezi veya kalp kası gibi çeşitli farklı dokular incelenebilir.

Daha fazla bilgi: Kemik sintigrafisi

Prosedür özellikle kemiklerin incelenmesi için uygundur. Bununla ilgili daha fazla bilgiyi Kemik sintigrafisi makalesinde okuyun.

Daha fazla bilgi: Tiroid sintigrafisi

Daha fazla bilgi: Miyokard Sintigrafisi

Miyokard sintigrafisi, doktorun kalp kasının (miyokard) durumunu kontrol etmesine olanak tanır. Bununla ilgili daha fazla bilgiyi Miyokard Sintigrafisi makalesinde okuyun.

Somatostatin reseptör sintigrafisi (oktreotid sintigrafisi).

SPECT ve SPECT/CT

SPECT (Tek Foton Emisyonlu Bilgisayarlı Tomografi), birkaç gama kameranın hastanın etrafında hareket ettiği prosedürün daha da geliştirilmiş halidir. Böylece normal “düzlemsel” sintigrafiden farklı olarak üç boyutlu kesitsel görüntüler oluşturulabilmektedir.

Sintigrafiyi ne zaman yapıyorsunuz?

Bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi diğer görüntüleme yöntemlerinden farklı olarak sintigrafi, dokunun aktivitesi hakkında bilgi sağlar. Tümörlerin sıklıkla artan metabolik aktivite göstermesi nedeniyle sintigrafi özellikle kanser tıbbında sıklıkla kullanılmaktadır. Ayrıca nükleer tıp prosedürünün başka olası uygulamaları da vardır:

  • Böbrek fonksiyonunun incelenmesi (örneğin renal arter darlığından şüpheleniliyorsa)
  • Pulmoner emboli şüphesi varsa akciğerlerin kan akışının ve ventilasyonunun incelenmesi (akciğerlerin perfüzyon-ventilasyon sintigrafisi)
  • Kemiklerdeki hastalık veya yaralanmaların aydınlatılması (enfeksiyonlar, osteonekroz, osteoporoz, tümörler, kırıklar gibi)
  • Kalp kasının fonksiyonel testi (kalp krizi sonrası veya koroner kalp hastalığı gibi)

Sintigrafi sırasında neler yapılır?

Sintigrafi nükleer tıp uzmanı olan uzman hekim tarafından yapılır. Muayeneden önce sizinle detaylı bir görüşme yapacaktır. Muayenenin avantaj ve riskleri hakkında sizi bilgilendirecek, daha önce geçirdiğiniz hastalıklar ve düzenli kullandığınız ilaçlar hakkında sorular soracaktır.

Muayenenin kendisi tamamen ağrısızdır. CT veya MRI incelemesinin aksine, gama kamera serbestçe hareket edebildiğinden normal sintigrafi için bir "tüp" içine girmenize gerek yoktur.

Sintigrafinin riskleri nelerdir?

Sintigrafiye bağlı yan etkiler çok nadirdir. Uygulanan radyofarmasötik geçici bir sıcaklık hissine, cilt reaksiyonlarına (kaşıntı, kızarıklık vb.), ağızda metalik bir tada veya hafif mide bulantısına neden olabilir.

Uzun vadede radyasyona maruz kalma nedeniyle belirli bir sağlık riski vardır. Ancak radyasyona maruz kalma düşüktür (X-ışınıyla karşılaştırılabilir). Ayrıca vücut radyoaktif maddeyi hızla dışarı atar. Radyasyondan kaynaklanan sağlık riskinin tam olarak ne kadar yüksek olduğu öncelikle kullanılan radyofarmasötiğin türüne, miktarına ve incelenen vücut bölgesine bağlıdır.

Sintigrafi sonrası nelere dikkat etmeliyim?

Sintigrafiden hemen sonra hafif bir radyoaktif radyasyon yayacaksınız. Bu nedenle hamile kadınlar, emziren anneler ve küçük çocuklarla birkaç saat yakın temastan kaçınmalısınız.