Skolyoz semptomlarını tanımak

Skolyoz belirtileri nelerdir?

Skolyoz, etkilenen kişinin yaşına, hastalığın ilerlemesine ve eğriliğin derecesine bağlı olarak oldukça farklı şekillerde kendini gösterir.

Bazı belirtiler daha çok kozmetik nitelikteyken, diğerleri yalnızca orta yaştan itibaren artan aşınma ve yıpranmanın bir sonucu olarak ortaya çıkar. Eğrilik şiddetliyse, örneğin organların duruş değişikliği nedeniyle işlevleri bozulursa, skolyozun daha ciddi sonuçları olur. Bebeklerde ise semptomlar genellikle rutin muayeneler sırasında kolayca fark edilir ve genellikle uygun tedavi ile hızla veya kendiliğinden kaybolur.

Skolyoz nasıl anlaşılır?

Bebeklerde genellikle doktor tarafından rutin muayeneler sırasında fark edilen tipik belirtiler görülür (bkz. “Bebeklerde Belirtiler”).

Çoğu durumda çocuklarda ve ergenlerde (henüz) gözle görülür herhangi bir skolyoz belirtisi görülmediğinden, doktorlar bu büyüme bozukluğunu çocuklarda ve ergenlerde yapılan rutin muayeneler sırasında sıklıkla tesadüfen keşfederler.

Yetişkinlerde ise ergenlik döneminde fark edilmeyen skolyozun geç etkileri sıklıkla ortaya çıkar.

Skolyozun nasıl tespit edilebileceğine dair daha detaylı bilgiyi Skolyoz yazımızın Tanı ve muayeneler bölümünde bulabilirsiniz.

Kozmetik belirtiler

Belirgin skolyoz ile, sözde kaburga kamburluğu özellikle dikkat çekicidir. Sırtta, omurganın eğildiği tarafta görülebilir. Bükülmüş omur gövdeleri kaburgaların geriye doğru çekilmesine neden olarak göğüs kafesinin arkadan çıkıntı yapmasına neden olur. Kaburga tümseği esas olarak yaklaşık 40 derecelik Cobb açısından oluşur ve en iyi hastalar eğildiğinde görülür.

Omurga kaslarının skolyoz nedeniyle çekilmesi ve dolayısıyla omurganın bir tarafında daha belirgin olması nedeniyle bel bölgesinde veya boyunda da kas çıkıntıları oluşur. Lomber çıkıntı 60 derecelik Cobb açısının üzerinde açıkça görülebilir hale gelir.

Kozmetik skolyoz semptomları, özellikle çocuklarda ve ergenlerde sıklıkla psikososyal sorunlara yol açar; örneğin akranlarının onlara zorbalık yapması. Sonuç olarak, kendilerine olan saygıları azalıyor ve soyunma odası ya da yüzme havuzu gibi hoş olmayan durumlardan kaçınıyorlar.

Bebeklerde belirtiler

Ancak bebeklerde skolyoza sıklıkla başka semptomlar da eşlik eder. Doktorlar yedi sendromun olası genel tablosunu şöyle özetliyor:

  • Skolyoz
  • Lomber kamburluk (lumbodorsal kifoz)
  • Kafatası deformasyonu/asimetri (genellikle başın arkasının düzensiz düzleşmesi = plajiyosefali)
  • Eğik baş duruşu (eğim, dönüş)
  • Kalça eklemi yuvasının çoğunlukla tek taraflı gelişmemişliği (kalça displazisi),
  • Pelvik asimetri
  • Ayak yanlış pozisyonları

Yaş ilerledikçe hangi şikayetler ortaya çıkar?

Çocuklarda genellikle skolyoz belirtileri çok azdır veya hiç yoktur. Çok nadiren ağrıdan şikayet ederler. Ancak skolyoz uzun süre devam ederse ve eğriliği artarsa, skolyoz belirtilerinin daha da artması veya mevcut belirtilerin daha da ağırlaşması mümkündür.

Yaşamın üçüncü on yılının ortasından itibaren bazı hastalarda skolyoz daha fazla görülür. Sırt ağrısı daha sonra daha sık ortaya çıkar. Bu durum bir yandan omurgada kalıcı eğrilik (spondiloz deformans) nedeniyle artan aşınma ve yıpranma belirtilerinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan sırt kasları gerginleşir. Sürekli olarak omurganın olumsuz pozisyonunu dengelemeye çalışıyorlar.

Skolyoz ağrısı özellikle lomber bölgedeki omurga eğrilikleri ve torakolomber skolyoz (torasik ve lomber omurgayı etkileyen) için tipiktir. Oyuk bir sırt (lomber lordoz) genellikle bunu daha da kötüleştirir.

Skolyoz ağrısı sıklıkla yanlara doğru yayılır ve daha sonra sıklıkla omuzları, boynu ve başı da etkiler. Ayrıca, bazı hastalar, özellikle eklemlerin spondiloz (omurgada büyüyen kemikli kenar dikenleri) nedeniyle sertleşmesi durumunda, hareketlerinde kısıtlılık hissederler. Bu da skolyoz durumunda omurganın çatlamasına neden olabilir. Çoğu durumda, bu skolyoz semptomları, artan aşınma ve yıpranma ve ilgili yapıların aşırı yüklenmesi nedeniyle zamanla artar.

Şiddetli eğrilik belirtileri

Omurganın belirgin eğrilikleri ve kıvrımları da göğüs veya karın boşluğunu deforme eder. Ağır vakalarda skolyoz kalbin, akciğerlerin ve sindirim organlarının işlevini kısıtlar. Akciğer fonksiyon testi sıklıkla solunum bozukluğunu erken bir aşamada ölçebilir. Hastalarda genellikle henüz nefes darlığı veya diğer skolyoz semptomları görülmez.

Uzmanlar, akciğer fonksiyonunun doğrudan skolyozun derecesine bağlı olduğunu keşfetti: Cobb açısının her on derecesi için, hayati kapasite (maksimum nefes alma ve nefes verme arasındaki akciğer hacmi) olarak adlandırılan kapasite yaklaşık yüzde on oranında azalır. Sonuç olarak, kardiyovasküler sistem genellikle yalnızca şiddetli bir eğrilikten (yaklaşık 90 derece Cobb açısının üzerinde) veya hastalığın ilerleyen dönemlerinde eğriliğin artmasından etkilenir.

Bazı durumlarda şiddetli eğriliğin belirtisi yutkunma sırasında oluşan rahatsızlıktır.

Skolyoz hakkında daha fazla bilgi

Skolyoz, nedenleri, tanı ve tedavisi hakkında daha fazla bilgiye Skolyoz yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Skolyoz hastalığına iyi gelen egzersizler hakkında bilgiye Skolyoz egzersizleri yazımızdan ulaşabilirsiniz.