Mesleki terapi: Tanım ve prosedür

Mesleki terapi nedir?

Mesleki terapi, hasta veya yaralı kişilerin günlük yaşamla başa çıkmalarına yardımcı olan bir terapi şeklidir. Hastaların mümkün olduğunca kendilerine bakabilmeleri, topluma katılabilmeleri ve bu sayede yaşam kalitelerinin artırılması amaçlanmaktadır.

Mesleki terapi, özel eğitimli mesleki terapistler tarafından gerçekleştirilir. Her zaman bütünsel olarak çalışırlar ve yalnızca hastanın hastalıkla ilgili sınırlamalarını değil aynı zamanda sosyal ve finansal faktörleri de dikkate alırlar. Ergoterapinin aşağıdaki hedefleri özetlenebilir:

  • Bireysel hedeflerin, hastanın istek ve olasılıklarının tanımı
  • Hareket koordinasyonunun, duyusal ve duygusal algının teşvik edilmesi ve iyileştirilmesi
  • Bağımsız ve tatmin edici bir yaşam tarzı için fiziksel ve zihinsel ön koşulların geliştirilmesi
  • Mevcut yetenekleri genişleterek yaşam kalitesini artırmak
  • Kişisel, sosyal ve gerekirse mesleki çevreye yeniden entegrasyon

Gösterge kodu

Mesleki terapi, terapötik bir önlem olarak bir doktor tarafından reçete edilmelidir. Doktorun reçetede belirttiği harf ve rakamlardan oluşan endikasyon kodu, mesleki terapinin kullanılmasının tıbbi nedenini gösterir. Terapist eksik bilgileri eklemeyebilir veya bunu yalnızca doktora danışarak yapabilir.

Mesleki unvanın tarihi

1 Ocak 1999'da “Gesetz über den Beruf der Ergotherapeutin und des Ergotherapeuten (Ergotherapeutengesetz – ErgThG)” kanunu yürürlüğe girdi. Bu, önceki resmi iş unvanı olan “meslek terapisti”nin yerini aldı. Bununla birlikte, “ergoterapi” terimi günümüzde hala bazen mesleki terapi ile eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Ergoterapist veya mesleki eğitimcinin mesleği bağımsız bir eğitim mesleğidir.

Ergoterapi ne zaman yapılır?

Mesleki terapi, örneğin geriatrik tıp, pediatri ve ergenlik tıbbının yanı sıra psikiyatri ve ortopedide de yararlı, destekleyici bir önlem olarak gerçekleştirilir. Diğer şeylerin yanı sıra hastaların işe geri dönmesini sağlamak için kullanılır.

Ortopedi ve romatolojide ve kazalardan sonra mesleki terapi

Aşağıdaki kas-iskelet sistemi bozuklukları, hastaların günlük yaşamlarını kısıtlar ve bu nedenle mesleki terapi gerektirebilir:

  • kemik kırıkları
  • Kronik sırt problemleri
  • Kaba veya ince motor beceri bozuklukları
  • parapleji
  • amputasyon yaralanmaları
  • osteoartrit

Nörolojide mesleki terapi

Sinir sistemi hastalıkları olan hastaların hareket kabiliyetleri sıklıkla ciddi şekilde kısıtlanır. Mesleki terapi tedavilerinin yardımcı olabileceği nörolojik hastalıklara örnekler:

  • Inme
  • Kraniyoserebral travma
  • Serebral palsi (beyin hasarı sonrası hareket ve duruş bozukluğu)
  • Parkinson hastalığı
  • Multipl skleroz
  • Felç belirtileri
  • Polinöropati (sinir hasarı)

Örneğin psikiyatride aşağıdaki hastalıklara sahip hastalar mesleki terapi tedavisinden yararlanır:

  • anksiyete bozukluğu
  • Obsesif-kompulsif bozukluk
  • Stres ve uyum bozukluğu
  • Kişilik bozukluğu
  • Davranış bozukluğu
  • Depresyon, mani
  • psikoz
  • Bağımlılık bozuklukları (örneğin alkol, uyuşturucu, ilaç, kumar)

Geriatrik tıpta mesleki terapi

Özellikle yaşlanan kişilerin bağımsızlıkları, yaşlanma sürecinin kendisi ve hastalıklar (multimorbidite) nedeniyle sıklıkla kısıtlanmaktadır. Sosyal izolasyon veya görev eksikliği yaşlı insanların yaşam kalitesini daha da kısıtlıyor. Bir partnerin ölümü veya tanıdık çevrenin kaybı gibi ani değişiklikler bu eğilimi şiddetlendirebilir ve hastalara ciddi bir yük getirebilir. Mesleki terapi önlemleri, hastaların değişen yaşam koşullarına alışmasına ve uyum sağlamasına yardımcı olur. Mesleki terapi aynı zamanda demans gibi karakter değişiklikleri ve hafıza problemleri olan hastalıklar için de kullanılır.

Çocuklar için mesleki terapi

  • Gelişimsel bozukluklar veya gecikmeler (örneğin erken doğumdan sonra)
  • Algı bozuklukları (Beyindeki bilgilerin farklı işlenip değerlendirilmesi)
  • Fiziksel engel
  • Grafomotor bozukluklar (yazma güçlükleri)
  • görme veya işitme bozukluğu
  • Zihinsel engel
  • Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)
  • otizm

Ergoterapi neleri içerir?

Ergoterapi süreci temel olarak üç adıma ayrılır:

  • Değerlendirme (bulguların değerlendirilmesi ve hedefin tanımlanması)
  • Müdahale (tedavinin planlanması ve uygulanması)
  • Sonuç (tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi)

Ergoterapist hastanın durumunu değerlendirdikten ve hastayla terapi hedeflerini kabul ettikten sonra müdahale için uygun bir terapi yöntemi seçer. Aşağıdaki yaklaşımlar mevcuttur:

  • günlük yaşamla ilgili yeterlilik merkezli
  • konu odaklı ifade merkezli
  • etkileşimli
  • algı odaklı eylem odaklı

Günlük yaşamla ilgili yeterlilik merkezli yöntemler

Konuyla ilgili, ifade merkezli yöntemler

Bu terapi yaklaşımında hastanın içsel duygularını yaratıcı bir şekilde ifade etmeyi ve kendi duygularına karşı duyarlı olmayı öğrenmesi gerekir. Mesleki terapist, hastanın tek başına veya grup halinde resim yapmasına veya el işi yapmasına izin verir. Genellikle bir temayı da belirtir. Örneğin depresyondaki bir hastasından kendisi için neşe anlamına gelen renklerle bir resim yapmasını ister.

Etkileşimli yöntemler

Algısal, eylem odaklı yöntemler

Burada ergoterapist hastaya duyusal ve fiziksel algılarını öğretir. Ellere “kirpi topu” ile masaj yapmak, malzemelere dokunmak ve tanımak, titreşim hisleri veya su banyosunda sıcak ve soğuk deneyimler gibi çok basit egzersizler faydalıdır. Bu yeni deneyimler sayesinde hasta, duyusal deneyimleri bilinçli olarak özümsemeyi ve bunları doğru şekilde sınıflandırmayı öğrenmelidir. Bu tedavi yaklaşımı esas olarak psikiyatrik hastalar veya gelişimsel bozukluğu olan çocuklar için kullanılmaktadır.

Mesleki terapi grup tedavileri

Grup tedavilerinin bir parçası olarak bazı mesleki terapi uygulamaları yapılmaktadır. Örneğin bireysel terapide geliştirilen içerik grup içinde denenebilir ve uygulanabilir. Bu, örneğin günlük becerilere yönelik egzersizlerin yanı sıra ilgili bozuklukları veya demansı olan kişiler için beyin performansı eğitimine yönelik egzersizleri de içerir. Eğitim verilmektedir:

  • sosyal beceriler
  • çatışma çözümü
  • Stres Yönetimi
  • Planlama becerileri
  • Algı eğitimi
  • Bellek

Ergoterapinin riskleri nelerdir?

Mesleki terapi genellikle herhangi bir özel riskle ilişkili değildir. Kural olarak, sağlık sorunları yalnızca hastanın mesleki terapi egzersizleri nedeniyle makul olandan daha fazla zorlanması durumunda ortaya çıkar.

Terapistin aşırı talepleri ya da hastanın gerçekçi olmayan beklentileri hızla hayal kırıklığına yol açabilir. Aşırı yük altında olan hastaları motive etmek zordur, bu nedenle bu gibi durumlarda tedavi hedeflerinin hastayla birlikte yeniden tanımlanması gerekir.

Ergoterapi sonrasında nelere dikkat etmeliyim?

Doktorunuz sizin için mesleki terapi önerdiyse, genellikle uygun bir mesleki terapist önerebilir. Tedavinin başarısının büyük ölçüde işbirliğinize bağlı olduğunu unutmayın. Bu nedenle, bazen çaba gerektirse de egzersizlere motivasyonla ve açık fikirlilikle yaklaşmaya çalışın.