Orta Beyin (Mesensefalon): Anatomi ve Fonksiyon

Orta beyin nedir?

Orta beyin (mezensefalon), beyindeki beyin sapının bir parçasıdır. Diğer şeylerin yanı sıra koordinasyonun kontrolünden de sorumludur. Ayrıca işitme ve görmede önemli bir rol oynar, aynı zamanda acı hissinde de rol oynar.

Orta beyin farklı kısımlardan oluşur: Arkaya doğru (dorsal), dörtlü tümsek plakası (lamina tecti veya quadrigemina) ile birlikte orta beyin çatısı (tectum mesensefali) uzanır. Ortada (karın yönünde = ventral) tegmentum mezensefali (başlık) bulunur. Önde iki çıkıntı, kranial crura cerebri vardır ve bunların arasında 3. kranyal sinirin çalıştığı bir çukur (fossa interpeduncularis) bulunur.

Tetrapod plakalı orta beyin çatısı.

Tetrapod plakası, uzunlamasına ve enine bir oluk ile dört tümseğe bölünmüştür (iki üst: üstün kolikül ve iki alt: alt kolikül). Üstteki iki tepe arasında diensefalonun epifiz bezi (corpus pineale) bulunur.

Dört tümseğin her birinden diensefalona uzanan bir kordon vardır. Üst şerit kısmen görsel tümseğe, kısmen de görsel yola (tractus optikus) doğru çekilir. Birincil işitsel merkez olan arka tepeden gelen bir kordon, merkezi işitsel yoldan gelen lifleri taşır. Alttaki iki tümseğin arasında, yanında 4. kranyal sinirin (troklear sinir) çıktığı bir beyaz madde şeridi bulunur.

Orta beyin çatısı

serebral pedinküller

Orta beyin tabanının ön yüzeyindeki beyin sapları damarlar tarafından delinir ve buradan başka bir kranyal sinir olan okülomotor sinir (3. kranyal sinir) çıkar.

Orta beyin, III. ve IV. serebral ventriküller (ventriküller) arasındaki ince, kanal benzeri bağlantı olan aquaeductus mesensefali tarafından geçilir. Serebral ventrikül (ventrikül).

Orta beynin işlevi nedir?

Orta beyin, hareket kontrolünün gerçekleştiği ekstrapiramidal sistemin bir parçasıdır. Örneğin mezensefalon, 3. kraniyal sinir (okülomotor sinir) aracılığıyla neredeyse tüm göz kaslarının (örneğin göz kapaklarının açılıp kapanması) kontrolünden sorumludur.

Orta beyinde 5. kranyal sinirin (trigeminal sinir) bir çekirdeği bulunur. Çiğneme kaslarının, temporomandibular eklemin ve dış göz kaslarının hassasiyetinden sorumludur.

Orta beyindeki dörtlü plakadan optik yola çekilen kordon, gözbebeği refleksinin yolunu taşır.

Ruber çekirdeği omuriliğe doğru çekilir ve kas tonusunu etkiler. Hareket sinyallerine substantia nigra aracılık eder. Omurilikten ve diensefalondan gelen uyarılar orta beyin aracılığıyla beyne iletilir. Ters yönde, beyinden gelen uyarılar omurilikteki motor fonksiyonlardan sorumlu sinir hücrelerine iletilir.

Orta beyin nerede bulunur?

Orta beyin köprü (pons) ile diensefalon arasında yer alır. Aquaeductus mesensefali'yi çevreler.

Orta beyin hangi sorunlara neden olabilir?

Orta beyin lezyonlandığında (örneğin bir tümör nedeniyle), hareket, yürüyüş ve konsantrasyonda bozukluklar meydana gelir. Göz hareketlerinde ve gözbebeklerindeki rahatsızlıklar da mezensefalondaki bir tümörün göstergesi olabilir.

Parkinson hastalığı, substantia nigradaki hücrelerin bozulmasıyla karakterizedir. Uyarı iletimi için gerekli olan nörotransmiter dopamin eksiktir. Sonuç, motor fonksiyonda işlev bozukluğu ve bozulmadır.

Orta beyindeki substantia nigra'daki değişiklikler aynı zamanda dikkat eksikliği bozukluğundan (ADD) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundan (ADHD) da sorumludur.

Orta beyin hasar gördüğünde, etkilenen bireyler sersemler ve dış uyaranlara gecikmiş tepki verirler.