Dirsek: Fonksiyon, Anatomi ve Hastalıklar

Dirsek nedir?

Dirsek, humerus (üst kol kemiği) ve yarıçap (yarıçap) ve ulna (ulna) olmak üzere üç kemiği içeren bileşik bir eklemdir. Daha doğrusu, ortak bir eklem boşluğuna sahip üç kısmi eklem ve işlevsel bir ünite oluşturan tek bir eklem kapsülüdür:

  • Articulatio humeroulnaris (humerus ve ulna arasındaki eklem bağlantısı)
  • Articulatio humeroradialis (humerus ve radius arasındaki eklem bağlantısı)
  • Articulatio radiulnaris proximalis (ulna ve radius arasındaki eklem bağlantısı)

Dirsek eklemi içte ve dışta yan bağlarla tutulur.

En önemli sinirler ve kan damarları eklemin fleksör tarafı boyunca uzanır; kan örnekleri alırken, doktor dirseğin kıvrımındaki bir damarı deler.

Dirseğin işlevi nedir?

Dirsek, ön kolun üst kola karşı fleksiyonunu ve ekstansiyonunu sağlar. Ayrıca eklemin döndürülmesiyle el dışarı doğru (avuç içi yukarıya doğru) veya içe doğru (avuç içi aşağı doğru) döndürülebilir. İlk harekette (supinasyon) radius ve ulna kemikleri birbirine paraleldir; ikinci harekette (pronasyon) çaprazlanırlar. Humerus ve ulna arasındaki menteşe eklemi, bir tekerlek hareketini (ön kolun humerusa karşı dönmesi) mümkün kılmak için diğer iki eklemle etkileşime girer.

Biceps'in altında yer alan kol fleksörü (brachialis) de dirsek ekleminde esnemektedir.

Brachioradialis kası, özellikle ağır yük kaldırırken ve taşırken kullanılan önemli bir kol fleksörüdür.

Kol ekstansör kası (triceps brachii) dirsekteki tek ekstansör kastır. Üç fleksör kas istirahat halinde ekstansör kastan daha güçlü bir tona sahip olduğundan, ön kol gevşek bir şekilde sarkmasına izin verdiğimizde her zaman hafifçe bükülmüş bir konumdadır.

Dirsek nerede bulunur?

Dirsek, üst kol kemiği ile iki önkol kemiği arasındaki eklemli bağlantıdır.

Dirsek hangi sorunlara neden olabilir?

Dirsek kırığı genellikle bir kişi uzanmış elinin üzerine düştüğünde meydana gelir. Kırık çizgisi eklem bölgesinde farklı noktalarda olabilir; yani dirsek kırığı terimi üst kol, ulna veya dirsek eklemine yakın yarıçaptaki tüm kırıkları kapsar. Buna örneğin olekranon kırığı (dirsek tarafındaki ulna ucunun kırılması) dahildir.

Dirsek eklemi de yerinden çıkabilir. Bu çıkık genellikle humeroulnar eklemde, yani humerus ile ulna arasındaki kısmi eklemde meydana gelir. Sebep genellikle uzatılmış veya hafifçe bükülmüş kol üzerine düşmedir.

Ekleme yakın bir bursa ağrılı bir şekilde iltihaplanabilir (bursit olekrani). Bazen sebep bakterilerdir. Diğer durumlarda, romatoid artrit veya gut bağlamında ortaya çıkabilen abakteriyel bir iltihaplanmadır. Sık sık dirseğe yaslanmaya (“öğrenci dirseği”) bağlı kronik basınç da abakteriyel bursitin tetikleyicisi olabilir.