Kan Gazı Seviyeleri: Laboratuvar Sonuçlarınız Ne Anlama Geliyor?

Kan gazı seviyeleri nedir?

Akciğerlerimiz aracılığıyla oksijen (O2) soluyabilir ve karbondioksit (CO2) soluyabiliriz:

Kanımız akciğerlerdeki O2'yi emer; kandaki kısmi oksijen basıncı (pO2 değeri) artar (bu, kandaki çözünmüş oksijen miktarını yansıtır). Kalp, oksijen bakımından zengin kanı tüm vücuda pompalar. Çeşitli doku ve organlarda hücreler kandaki oksijeni emebilir ve onu enerji üretmek için kullanabilirler. Bu, kana karışan ve böylece nefes verdiğimiz akciğerlere taşınan CO2'yi üretir. Bunun sonucunda kandaki çözünmüş karbondioksit miktarı (karbondioksitin kısmi basıncı, pCO2 değeri) tekrar azalır.

Akciğer veya kalp fonksiyonlarında bozukluk varsa doktor bunu kan gazı seviyelerine bakarak tespit edebilir. Özellikle yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören hastalarda kan gazının düzenli olarak ölçülmesi takipte yardımcı olur.

Asit baz dengesi

Konu hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Asit-Baz Dengesi makalesini okuyun.

bikarbonat

Bu laboratuvar değeri hakkında önemli olan her şeyi Bikarbonat makalesinden öğrenebilirsiniz.

Kan gazı düzeylerini ne zaman belirlersiniz?

Doktor, kalp ve akciğer fonksiyonu ile böbrek fonksiyonu (böbrekler asit-baz dengesinde önemli bir rol oynar) hakkında göstergeler elde etmek için kan gazı değerlerini belirler. Kan gazı değerleri böylece hem solunum hem de metabolik hastalıkları tespit etmek için kullanılabilir. Ancak bu ölçüm genellikle yalnızca ağır hastalar için gereklidir.

Kan gazı değerlerinin değişmesinin ardında aşağıdaki nedenler gizlenebilir:

  • Akciğer hastalıkları ve fonksiyon bozuklukları
  • Böbrek hastalıkları ve fonksiyon bozuklukları
  • şiddetli dolaşım bozuklukları
  • diyabet gibi metabolik bozukluklar

Kan gazı değerleri: Normal değerler

Kan gazı düzeylerini belirlemek için doktor genellikle atardamardan küçük bir kan örneği alır. Yetişkinler için aşağıdaki normal değerler geçerlidir:

Normal alan

pO2 değeri

71-104 mmHg

pCO2 değeri

Kadınlar: 32 – 43 mmHg

PH değeri

7,36 - 7,44

Baz fazlalığı (BE)

-2 ila +2 mmol/l

Standart bikarbonat (HCO3-)

22 – 26 mmol/l

94 -% 98

Değerler her zaman ilgili laboratuvarın referans değerleri ile birlikte değerlendirilmelidir; bu nedenle belirtilen değerlerden sapmalar mümkündür. Yaş da bir rol oynar, bu nedenle çocuklar ve ergenler için farklı değerler normal kabul edilir.

Kan gazı değerleri ne zaman çok düşük olur?

Eğer pO2 değeri çok düşükse bunun nedeni genellikle yeterli miktarda oksijenin akciğerler tarafından emilememesi veya kanla vücuda dağıtılamaması olabilir. Buna neden olan tipik hastalıklar şunlardır:

Kan gazı değerlerinin düşmesinin bir başka nedeni de solunan havadaki oksijen konsantrasyonunun çok düşük olması olabilir. Bu, örneğin yüksek dağlarda seyahat eden dağcılarda gözlemlenebilir. Fiziksel efor sırasında tüketimin artması kandaki pO2 değerinin düşmesine de neden olur.

Kan gazı düzeyleri ne zaman çok yüksek olur?

Hiperventilasyon sırasında çok fazla CO2 verirken aynı zamanda kanı O2 ile zenginleştirirsiniz. Soluduğumuz havadaki oksijen oranının artması aynı zamanda pO2'nin de artmasına neden olur. Bu, örneğin anestezi sırasında kullanılır.

pO2 değeri düştüğünde genellikle pCO2 değeri artar. Solunum çıkışındaki azalma, vücutta üretilen CO2'nin artık dışarı atılamayacağı anlamına gelir. Buna aynı zamanda küresel solunum yetmezliği de denir. Kandaki karbondioksit de pH değerini düşürerek vücudun asitlenmesini sağladığı için bu duruma solunumsal asidoz denir.

Kan gazı seviyeleri değişirse ne yaparsınız?

Hiperventilasyonda azalan pCO2 değerlerine karşı koymak için hastanın torbanın içine ve dışına yavaşça nefes alması genellikle yararlı olur.

Genel olarak konuşursak, değişen kan gazı değerlerinde bireysel vakalarda tedavi yöntemi, bunların nedenine ve ciddiyetine bağlıdır.